Bolesław Kominek

duchowny rzymskokatolicki, arcybiskup metropolita wrocławski, kardynał
23.12.1903 10.03.1974 Radlin (obecnie dzielnica Radlin II w Wodzisławiu Śląskim)

Biografia

Bolesław Kominek urodził się 23 grudnia 1903 roku w Radlinie (obecnie dzielnica Radlin II w Wodzisławiu Śląskim). Był synem Franciszka i Katarzyny z domu Kozielska. Pochodził z górnośląskiej rodziny wielodzietnej i był najstarszym spośród dziewięciorga dzieci. Posługiwał się zarówno językiem polskim, jak i niemieckim, którego uczył się w niemieckiej szkole.

Ukończył Państwowe Gimnazjum w Rybniku. Studiował na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie i w Instytucie Katolickim w Paryżu (1927–1930). Święcenia kapłańskie przyjął 11 września 1927 w Katowicach. W okresie studiów paryskich działał jako duszpasterz wśród emigrantów polskich.

Od 1930 pracował w diecezji katowickiej, gdzie był m.in. sekretarzem Akcji Katolickiej. Podczas II wojny światowej przebywał w Lublinie i na Górnym Śląsku, prowadził działalność charytatywną i duszpasterską na rzecz jeńców wojennych i więźniów obozów koncentracyjnych. Jego brat wcielony został do Wehrmachtu, a on został wpisany do III grupy Volksliste, jednocześnie będąc kapelanem Armii Krajowej na Górnym Śląsku i pełnomocnikiem rządu na emigrację kościelno-społeczną.

15 sierpnia 1945 został prerogatywnie mianowany administratorem apostolskim Opola. Stworzył podstawy do powołania diecezji opolskiej w 1972. Nie zgadzał się na tworzenie osobnych parafii dla repatriantów z kresów, podobnie jak zakazywał nabożeństw tylko dla Górnoślązaków. Z nagrobków na cmentarzach kazał usuwać niemieckie napisy; kapłanów mówiących gwarą górnośląską namawiał do nauki polskiego. W Niemczech traktowano go jako polskiego nacjonalistę, a w Polsce jego działalność spotkała się z niechętnym przyjęciem władz komunistycznych. Często odwiedzali go Niemcy, zarówno ci, którzy zostali na Górnym Śląsku jak i z RFN-u, a także Górnoślązacy, którzy po wojnie zostali na Zachodzie. W celu nawiązania bliższych kontaktów z wiernymi, wygłaszał wykłady dla inteligencji w głównych kościołach większych miast, które zapoczątkowały systematyczne duszpasterstwo inteligencji katolickiej.

26 stycznia 1951 otrzymał papieską nominację na biskupa tytularnego Sophene z zadaniami rządcy polskiej części archidiecezji wrocławskiej i rezydencją we Wrocławiu. Tej nominacji ponownie sprzeciwiły się władze państwowe. Biskup nie mógł rezydować we Wrocławiu, sakrę przyjął potajemnie 10 października 1954 w Przemyślu.

W październiku 1956 został ostatecznie dopuszczony do objęcia urzędu. 1 grudnia 1956 mianowany biskupem tytularnym Vagii z uprawnieniami biskupa rezydencjalnego we Wrocławiu. 19 marca 1962 został podniesiony do godności arcybiskupa tytularnego Eucaity, a od 15 maja 1967 był administratorem apostolskim ad nutum Sanctae Sedis archidiecezji wrocławskiej. 28 czerwca 1972 został pełnoprawnym arcybiskupem metropolitą wrocławskim, pierwszym od śmierci kardynała Adolfa Bertrama w 1945 roku.

W latach 1962–1965 uczestniczył w I i IV sesjach Soboru Watykańskiego II. Zasiadał w soborowej Komisji do Spraw Apostolstwa Świeckich. Uczestniczył także w II sesji zwykłej Światowego Synodu Biskupów w Watykanie w 1971. W latach 1971–1974 pełnił funkcję wiceprzewodniczącego Rady Konferencji Episkopatów Europy. 5 marca 1973 Papież Paweł VI kreował go kardynałem, z tytułem prebiterii bazyliki Świętego Krzyża na Via Flaminia.

Był inicjatorem i autorem listów polskich biskupów do niemieckich od 1965, a przez wiele lat działał na rzecz uznania przez Niemcy Zachodnie granicy na Odrze i Nysie Łużyckiej.

Został pochowany w kaplicy św. Kazimierza w południowej nawie archikatedry wrocławskiej.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Stworzył podstawy do powołania diecezji opolskiej w 1972.
Został kardynałem w 1973 roku.
Objął urząd arcybiskupa metropolity wrocławskiego w 1972 i służył do 1974.
Uczestniczył w Soborze Watykańskim II (1962–1965) i II Synodzie Biskupów (1971).
Inicjował kontakt z niemieckimi biskupami i dążył do uznania granicy na Odrze i Nysie Łużyckiej.

Ciekawostki

Podczas II wojny światowej był kapelanem Armii Krajowej na Górnym Śląsku i został wpisany do III grupy Volksliste.
W Niemczech był postrzegany jako polski nacjonalista; w Polsce spotkał się z niechętnym traktowaniem ze strony władz komunistycznych.
Nazwano jego imieniem tramwaj we Wrocławiu Moderus Gamma nr 3334.

Udostępnij